حق ثبت مهریه به عهده کیست؟ صفر تا صد هزینه ها و مسئولیت ها

حق ثبت مهریه به عهده کیست؟ صفر تا صد هزینه ها و مسئولیت ها

حق ثبت مهریه به عهده کیست

بر اساس طرح پیشنهادی اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه، پرداخت حق ثبت مهریه به صورت مناصفه (پنجاه-پنجاه) بر عهده زوجین (مرد و زن) خواهد بود، مگر اینکه توافق دیگری صورت گیرد. این طرح در حال حاضر در مرحله بررسی مجلس شورای اسلامی قرار دارد و هنوز به قانون لازم الاجرا تبدیل نشده است.

مهریه به عنوان یکی از ارکان اساسی عقد نکاح در نظام حقوقی ایران، تعهد مالی مرد به زن است که از زمان انعقاد عقد به ذمه مرد مستقر شده و به صورت رسمی در سند ازدواج ثبت می گردد. این حق مالی، علاوه بر کارکرد معنوی، به مثابه پشتوانه ای اقتصادی برای زن در طول زندگی مشترک و پس از آن عمل می کند. در سال های اخیر، با توجه به تحولات اقتصادی و اجتماعی، چالش های متعددی در خصوص مهریه های سنگین و تبعات ناشی از عدم توانایی مردان در پرداخت آن، بروز کرده است. همین امر، لزوم بازنگری و شفاف سازی در سازوکارهای مربوط به تعیین و ثبت مهریه را بیش از پیش آشکار ساخته است.

در این راستا، مفهوم «حق ثبت مهریه» به عنوان وجهی که بابت ثبت رسمی مبلغ مهریه در سند ازدواج اخذ می شود، در قالب طرحی جامع مطرح شده است. این طرح با هدف ساماندهی وضعیت مهریه و جلوگیری از بروز مشکلات آتی، مورد توجه قرار گرفته است. در ادامه این مقاله، به تفصیل به بررسی ماهیت حق ثبت مهریه، جایگاه قانونی آن، نحوه محاسبه و مسئولیت پرداخت آن خواهیم پرداخت و وضعیت فعلی این طرح پیشنهادی را تحلیل خواهیم کرد.

حق ثبت مهریه چیست؟ (مفهوم و اهداف)

حق ثبت مهریه، به وجهی اطلاق می شود که مطابق با «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه»، در زمان ثبت نکاح و درج مهریه در سند ازدواج رسمی، از زوجین دریافت می گردد. این مفهوم، پیش از این طرح پیشنهادی، جایگاه مشخصی در نظام حقوقی ایران نداشت و با هدف ایجاد شفافیت مالی و کاهش چالش های مربوط به مهریه های سنگین، مطرح شده است.

برای درک عمیق تر این مفهوم، لازم است به جایگاه «حق الثبت» در قوانین دفاتر اسناد رسمی اشاره کنیم. به طور کلی، حقوق و وجوهی که توسط دفاتر اسناد رسمی از مراجعین اخذ می شود، شامل حق الثبت، حق التحریر، مالیات و سایر وجوه قانونی است. حق الثبت به خودی خود بر انواع مختلفی چون حق ثبت املاک، حق ثبت اسناد و حق ثبت موارد متفرقه تقسیم می شود. حق ثبت اسناد، وجهی است که در هنگام تنظیم و ثبت اسناد در دفاتر اسناد رسمی دریافت می گردد و نرخ آن در قانون مشخص شده است.

بنابراین، حق ثبت مهریه، در واقع زیرمجموعه ای از حق ثبت اسناد محسوب می شود که به طور خاص برای ثبت تعهد مالی مهریه در سند ازدواج اخذ می گردد. خاستگاه اصلی این مفهوم، همان گونه که اشاره شد، «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» است که هم اکنون در مراحل بررسی و تصویب در مجلس شورای اسلامی قرار دارد.

هدف اصلی از معرفی و اجرای این طرح، ساماندهی هرچه بهتر موضوع مهریه، جلوگیری از تعیین مهریه های نامتعارف و سنگین، و کاهش آمار محکومین مالی در پرونده های مهریه است. موافقان این طرح بر این باورند که با الزام زوجین به پرداخت حق ثبت، قبل از ثبت رسمی مهریه، نوعی بازدارندگی در تعیین مهریه های گزاف ایجاد می شود و شفافیت مالی در این حوزه افزایش می یابد. در مقابل، برخی منتقدین معتقدند که مهریه در نظام حقوقی ایران به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای مالی حمایتی برای زن شناخته می شود و وضع چنین هزینه هایی می تواند موقعیت حقوقی زوجه را تضعیف کرده و در عمل به کاهش ازدواج یا انتخاب مهریه های پایین تر از حد متعارف منجر شود.

آنچه مسلم است، این طرح تفاوت ماهیتی آشکاری با قوانین پیشین مهریه دارد؛ پیش از این، چنین الزامی برای پرداخت وجهی تحت عنوان حق ثبت مهریه وجود نداشت و صرفاً حق التحریر دفترخانه بابت تنظیم سند دریافت می شد. با توجه به این طرح، زوجین هنگام اقدام برای ثبت نکاح در دفاتر ازدواج، بر اساس میزان مهریه توافق شده، ملزم به پرداخت مبلغی تحت عنوان حق ثبت مهریه خواهند بود.

مسئولیت پرداخت حق ثبت مهریه به عهده کیست؟ (پاسخ جامع و حقوقی)

یکی از اساسی ترین پرسش هایی که در خصوص طرح پیشنهادی «حق ثبت مهریه» مطرح می شود، این است که مسئولیت پرداخت این وجه به عهده کدام یک از زوجین است. بر اساس مفاد «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» که در حال حاضر در دست بررسی قرار دارد، پرداخت حق ثبت مهریه به صورت مناصفه (پنجاه-پنجاه) بر عهده زوجین (مرد و زن) خواهد بود. این یعنی هر یک از طرفین، مسئول پرداخت نیمی از مبلغ کلی حق ثبت تعیین شده هستند.

این حکم، با هزینه دادرسی مهریه که عمدتاً بر عهده زوجه (خواهان) است، تفاوت دارد و نشان دهنده تلاشی برای تقسیم متوازن بار مالی مربوط به ثبت مهریه میان هر دو طرف عقد است. هدف از این رویکرد، علاوه بر شفاف سازی مالی، ممکن است ترغیب هر دو طرف به واقع بینی در تعیین میزان مهریه و پرهیز از توافقات نامتعارف باشد، چرا که هر دو نفر سهمی در پرداخت هزینه ثبت آن خواهند داشت.

با این حال، یک نکته حقوقی حائز اهمیت در این طرح، امکان توافق بر خلاف این قاعده است. به این معنی که زوجین می توانند با توافق یکدیگر، مسئولیت پرداخت حق ثبت مهریه را به گونه ای دیگر تقسیم کنند. برای مثال، ممکن است توافق شود که کل مبلغ را مرد بپردازد، یا زن متعهد به پرداخت تمامی آن شود، یا حتی به نسبت های دیگری (مثلاً ۷۰-۳۰ یا ۸۰-۲۰) این هزینه را تقسیم کنند. اهمیت این توافق در این است که باید به صورت صریح و واضح در سند ازدواج درج گردد تا از هرگونه ابهام یا اختلاف احتمالی در آینده جلوگیری شود.

ثبت رسمی این توافق در سند ازدواج، به آن اعتبار قانونی می بخشد و در صورت بروز هرگونه مشکل یا اختلاف، مبنای عمل مراجع قانونی خواهد بود. بنابراین، زوجین و مشاوران حقوقی باید به این جنبه از طرح توجه ویژه ای داشته باشند تا در فرآیند ثبت نکاح، تمامی جوانب مالی و حقوقی به دقت مورد بررسی قرار گیرد و تصمیمات آگاهانه ای اتخاذ شود.

بر اساس طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه، پرداخت حق ثبت مهریه به صورت مساوی بر عهده زن و مرد است، مگر آنکه زوجین توافق دیگری داشته باشند که در این صورت، توافق آنها در سند ازدواج ثبت می شود.

نحوه محاسبه و میزان حق ثبت مهریه (نرخ های پیشنهادی 1403 و 1404)

تعیین میزان و نحوه محاسبه حق ثبت مهریه، بخش مهمی از طرح پیشنهادی است که آگاهی از آن برای زوجین ضروری است. لازم به ذکر است که نرخ های اعلام شده در این بخش، مربوط به «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» بوده و تا زمانی که به تصویب نهایی نرسیده و به قانون تبدیل نشود، جنبه الزامی ندارد. این نرخ ها ممکن است در صورت تصویب نهایی، دچار تغییراتی شوند.

بر اساس مفاد طرح، میزان حق ثبت مهریه بر اساس تعداد سکه (یا معادل ریالی آن برای مهریه های غیرسکه ای) به صورت پلکانی و با نرخ های زیر تعیین شده است:

  • تا سقف 14 سکه: هیچ گونه حق ثبتی به مهریه تعلق نمی گیرد.
  • مهریه های بین 14 تا 100 سکه: معادل چهار دهم درصد (0.4%) از ارزش کل سکه ها.
  • مهریه های بین 100 تا 200 سکه: معادل 2 درصد (2%) از ارزش کل سکه ها.
  • مهریه های 200 سکه به بالا: معادل 15 درصد (15%) از ارزش کل سکه ها.

فرمول محاسبه حق ثبت مهریه

برای محاسبه دقیق حق ثبت مهریه، می توان از فرمول زیر استفاده کرد:


حق ثبت مهریه = (نرخ حق ثبت ÷ 100) × ارزش کل سکه ها (یا معادل ریالی مهریه)

برای روشن تر شدن موضوع، به چند مثال عملی توجه کنید. فرض کنیم نرخ هر سکه طلا در زمان نگارش مقاله (با قید اینکه این نرخ متغیر و فرضی است) 40 میلیون تومان باشد:

  1. مثال برای 50 سکه (در بازه 14 تا 100 سکه):
    • ارزش کل سکه ها: 50 سکه × 40,000,000 تومان = 2,000,000,000 تومان (2 میلیارد تومان)
    • نرخ حق ثبت: 0.4%
    • حق ثبت مهریه: (0.4 ÷ 100) × 2,000,000,000 = 8,000,000 تومان (8 میلیون تومان)
  2. مثال برای 150 سکه (در بازه 100 تا 200 سکه):
    • ارزش کل سکه ها: 150 سکه × 40,000,000 تومان = 6,000,000,000 تومان (6 میلیارد تومان)
    • نرخ حق ثبت: 2%
    • حق ثبت مهریه: (2 ÷ 100) × 6,000,000,000 = 120,000,000 تومان (120 میلیون تومان)
  3. مثال برای 300 سکه (بالای 200 سکه):
    • ارزش کل سکه ها: 300 سکه × 40,000,000 تومان = 12,000,000,000 تومان (12 میلیارد تومان)
    • نرخ حق ثبت: 15%
    • حق ثبت مهریه: (15 ÷ 100) × 12,000,000,000 = 1,800,000,000 تومان (1 میلیارد و 800 میلیون تومان)

همان گونه که از مثال ها مشخص است، با افزایش تعداد سکه های مهریه، مبلغ حق ثبت به صورت تصاعدی افزایش می یابد و می تواند به ارقام قابل توجهی برسد. این مسئله لزوم توجه ویژه زوجین به ابعاد مالی مهریه را پیش از توافق نهایی برجسته تر می کند.

روش های پرداخت حق ثبت مهریه و وضعیت قانونی فعلی

در صورت تصویب نهایی «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» و تبدیل آن به قانون، نحوه پرداخت حق ثبت مهریه مشابه سایر اقسام حق الثبت در دفاتر اسناد رسمی خواهد بود. روش معمول و رایج برای پرداخت این گونه وجوه، از طریق دستگاه های کارتخوان (POS) موجود در دفاتر رسمی ازدواج و طلاق است. این شیوه پرداخت، فرآیند را ساده و شفاف می کند و نیاز به جابجایی پول نقد را از بین می برد.

در خصوص امکان پرداخت اینترنتی یا اقساطی، در مفاد فعلی طرح پیشنهادی جزئیات مشخصی ذکر نشده است. اما با توجه به رویه موجود در سایر نهادهای خدماتی و دفاتر اسناد، در آینده و پس از اجرایی شدن احتمالی این قانون، ممکن است سازوکارهایی برای پرداخت آنلاین از طریق درگاه های بانکی یا حتی در موارد خاص، امکان پرداخت اقساطی (تحت شرایط و ضوابط مشخص) پیش بینی و فراهم شود. با این حال، تا زمان تصویب و ابلاغ جزئیات اجرایی، تنها روش قابل اتکا، پرداخت حضوری در دفترخانه است.

وضعیت قانونی فعلی: آیا حق ثبت مهریه به قانون تبدیل شده است؟

یکی از مهمترین نکاتی که باید به آن تاکید شود، این است که «حق ثبت مهریه» و قوانین مرتبط با آن، در حال حاضر در قالب «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» در دست بررسی مجلس شورای اسلامی قرار دارد و هنوز به قانون قطعی و لازم الاجرا تبدیل نشده است. این تمایز میان طرح و قانون مصوب و لازم الاجرا از اهمیت بالایی برخوردار است.

یک طرح به منزله یک پیشنهاد قانونی است که پس از ارائه به مجلس، مراحل مختلفی از جمله بررسی در کمیسیون های تخصصی، تصویب در صحن علنی مجلس و تأیید شورای نگهبان را طی می کند. تنها پس از طی این مراحل و ابلاغ رسمی، یک طرح به قانون تبدیل شده و برای تمامی افراد و نهادها جنبه الزامی پیدا می کند. بنابراین، تا اطلاع ثانوی، هیچ الزامی برای پرداخت حق ثبت مهریه بر اساس نرخ های ذکر شده وجود ندارد و دفاتر ازدواج در حال حاضر چنین وجهی را دریافت نمی کنند.

سناریوهای احتمالی برای این طرح شامل موارد زیر است:

  • تصویب نهایی: طرح با همین جزئیات یا تغییرات جزئی به قانون تبدیل شود.
  • عدم تصویب: طرح به دلایل مختلف (مانند مخالفت نمایندگان یا شورای نگهبان) رد شده و به قانون تبدیل نشود.
  • تصویب با تغییرات اساسی: طرح با اصلاحات گسترده در محتوا، نرخ ها یا شیوه اجرا به قانون تبدیل شود.

همچنین، در برخی منابع به بحث مالیات بر مهریه با نرخ 9 درصد اشاره شده است. این موضوع نیز در قالب طرح های پیشنهادی یا اصلاحی مطرح شده و ارتباط مستقیمی با حق ثبت مهریه به عنوان یک هزینه اداری ندارد، بلکه به عنوان یک مالیات بر ارزش مهریه های بالا در نظر گرفته شده است. این مالیات نیز همچون حق ثبت مهریه، در حال حاضر به قانون تبدیل نشده و صرفاً در مراحل پیشنهاد و بررسی قرار دارد. باید دقت کرد که این دو مفهوم (حق ثبت و مالیات) هرچند ممکن است در یک طرح جامع یا در یک بستر قانونی واحد بررسی شوند، اما از نظر ماهیت و هدف، متفاوت هستند.

ابعاد حقوقی و اجتماعی طرح حق ثبت مهریه

طرح حق ثبت مهریه، علاوه بر جنبه های مالی و اجرایی، ابعاد حقوقی و اجتماعی گسترده ای نیز دارد که شایسته بررسی و تحلیل است. این طرح می تواند تأثیرات عمیقی بر تصمیمات زوجین در آغاز زندگی مشترک و حتی بر پویایی جامعه در حوزه ازدواج و خانواده بگذارد.

توصیه های حقوقی برای زوجین

آگاهی از مسائل حقوقی مرتبط با مهریه، پیش از هرگونه توافق و عقد نکاح، از اهمیت بالایی برخوردار است. زوجین در آستانه ازدواج باید نکات زیر را مدنظر قرار دهند:

  1. مشاوره حقوقی تخصصی: قبل از تعیین مهریه و امضای سند ازدواج، حتماً با یک وکیل متخصص در امور خانواده یا مشاور حقوقی مجرب مشورت کنید. این مشاور می تواند شما را با آخرین وضعیت قوانین، طرح های پیشنهادی و پیامدهای حقوقی مهریه انتخابی آشنا سازد.
  2. تصمیم گیری آگاهانه: میزان مهریه نباید صرفاً بر اساس عرف یا فشار اجتماعی تعیین شود. زوجین باید با در نظر گرفتن توانایی مالی مرد و پشتوانه مالی مورد نیاز زن، به یک توافق منطقی و واقع بینانه دست یابند.
  3. شناخت مسئولیت ها: با توجه به طرح حق ثبت مهریه، هر دو طرف باید از مسئولیت احتمالی خود در پرداخت این هزینه آگاه باشند و در صورت لزوم، توافقات خود را به صورت کتبی و رسمی در سند ازدواج درج کنند.

پیامدهای احتمالی طرح بر جامعه و ازدواج

تصویب و اجرای طرح حق ثبت مهریه می تواند پیامدهای گوناگونی در پی داشته باشد:

  • تأثیر بر آمار ازدواج: برخی کارشناسان معتقدند که افزایش هزینه های اولیه ازدواج، از جمله حق ثبت مهریه، می تواند به کاهش آمار ازدواج یا تأخیر در آن منجر شود، به ویژه برای افرادی که از تمکن مالی کمتری برخوردارند.
  • تغییر در انتخاب میزان مهریه: با توجه به نرخ های پلکانی حق ثبت، احتمالاً زوجین بیشتر به سمت انتخاب مهریه های در محدوده 14 سکه یا کمتر از 100 سکه تمایل پیدا می کنند تا از پرداخت هزینه های سنگین تر حق ثبت جلوگیری شود. این می تواند به متعادل سازی مهریه ها کمک کند، اما ممکن است در برخی موارد، حقوق مالی زن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
  • مهریه های غیرنقدی: این طرح صرفاً به سکه محدود نمی شود. مهریه های غیرنقدی مانند ملک، طلا، خودرو یا سایر اموال نیز مشمول حق ثبت می شوند. در این موارد، ارزش گذاری دقیق این اموال بر اساس نرخ روز در زمان عقد، برای محاسبه حق ثبت ضروری است. این فرآیند ممکن است نیاز به نظر کارشناسی داشته باشد.
  • عواقب عدم ثبت مهریه (در صورت تصویب قانون): در صورت تصویب این قانون، عدم ثبت مهریه در زمان ازدواج می تواند پیامدهای حقوقی برای زوجین داشته باشد. زوجه ممکن است برای اثبات حق خود در آینده با مشکلات بیشتری روبرو شود و مجبور به طی مراحل دادرسی طولانی تری گردد. اگرچه در حال حاضر، عدم ثبت مهریه در سند ازدواج به مفهوم عدم تعلق آن نیست (مادامی که در عقد شفاهی یا مکتوب توافق شده باشد)، اما با اجرای این طرح، ثبت رسمی اهمیت دوچندانی پیدا خواهد کرد.

در مجموع، این طرح نشان دهنده تلاشی برای به روز رسانی و انطباق قوانین خانواده با واقعیت های اقتصادی و اجتماعی است. موفقیت آن تا حد زیادی به نحوه اجرا، اطلاع رسانی صحیح و پذیرش عمومی بستگی دارد.

سوالات متداول

آیا پرداخت حق ثبت مهریه در حال حاضر الزامی است؟

خیر، در حال حاضر پرداخت حق ثبت مهریه بر اساس طرح پیشنهادی الزامی نیست. این موضوع در قالب «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» در مجلس شورای اسلامی در دست بررسی است و هنوز به قانون قطعی تبدیل نشده است.

اگر مرد از پرداخت حق ثبت مهریه خودداری کند، چه اتفاقی می افتد؟

در صورت تصویب این طرح به عنوان قانون، اگر مرد از پرداخت سهم خود (یا کل مبلغ در صورت توافق) خودداری کند، ثبت رسمی مهریه در دفترخانه با مشکل مواجه خواهد شد. این امر می تواند منجر به عدم تکمیل فرآیند ثبت ازدواج یا به تعویق افتادن آن شود تا زمانی که تعهدات مالی مربوط به حق ثبت انجام گیرد.

آیا زن می تواند تمام مبلغ حق ثبت مهریه را بپردازد؟

بله، بر اساس طرح پیشنهادی، هرچند مسئولیت اولیه پرداخت به صورت مناصفه است، اما زوجین می توانند با توافق یکدیگر تصمیم بگیرند که تمام یا بخش بیشتری از مبلغ حق ثبت را یکی از طرفین (مثلاً زن) پرداخت کند. این توافق باید به صورت رسمی در سند ازدواج ثبت شود.

چگونه می توان هزینه ی حق ثبت مهریه را کاهش داد؟

تنها راه کاهش هزینه حق ثبت مهریه، توافق بر سر تعیین مهریه ای با تعداد سکه کمتر است، به ویژه قرار گرفتن مهریه در محدوده 14 سکه یا پایین تر از 100 سکه که نرخ حق ثبت کمتری را شامل می شود. هیچ راه قانونی دیگری برای کاهش نرخ های مصوب (در صورت تصویب) وجود نخواهد داشت.

آیا مهریه هایی که قبل از تصویب این طرح تعیین شده اند، مشمول حق ثبت می شوند؟

خیر، اصولاً قوانین عطف به ماسبق نمی شوند، مگر اینکه به صراحت در قانون قید شده باشد. بنابراین، مهریه هایی که پیش از تصویب و لازم الاجرا شدن این طرح تعیین و ثبت شده اند، مشمول پرداخت حق ثبت جدید نخواهند بود.

مهرالسنه در سال 1403/1404 چقدر است؟

مهرالسنه یک مفهوم شرعی است و به میزان مهریه حضرت فاطمه (س) اشاره دارد که معادل 500 درهم است. معادل ریالی یا سکه ای این مبلغ به نرخ روز محاسبه می شود و با توجه به نوسانات ارزش ارز و سکه، مقدار ثابتی ندارد. این مفهوم ارتباط مستقیمی با حق ثبت مهریه ندارد، اما به عنوان یک معیار شرعی برای تعیین مهریه مورد توجه قرار می گیرد.

آیا برای ثبت مهریه های کم (زیر 14 سکه) هم باید هزینه ای پرداخت کرد؟

بر اساس طرح پیشنهادی، مهریه هایی که تا سقف 14 سکه تعیین می شوند، از پرداخت حق ثبت معاف هستند و هیچ گونه وجهی بابت آن دریافت نخواهد شد. البته هزینه های متداول دفترخانه (حق التحریر) برای ثبت سند ازدواج همچنان اخذ خواهد شد.

آیا امکان پرداخت حق ثبت به صورت اقساطی وجود دارد؟

در مفاد فعلی طرح پیشنهادی، جزئیات مشخصی در مورد امکان پرداخت اقساطی حق ثبت مهریه ذکر نشده است. روش معمول پرداخت، به صورت یکجا و در زمان ثبت عقد در دفترخانه از طریق دستگاه های کارتخوان خواهد بود. هرگونه امکان پرداخت اقساطی نیازمند پیش بینی و تصویب سازوکارهای قانونی و اجرایی خاص خود است.

نتیجه گیری

حق ثبت مهریه، مفهومی جدید در نظام حقوقی ایران است که در قالب «طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و مهریه» مطرح شده و هدف آن، ساماندهی هرچه بهتر موضوع مهریه و شفاف سازی مالی در این حوزه است. بر اساس مفاد این طرح، مسئولیت پرداخت حق ثبت مهریه به صورت مناصفه (پنجاه-پنجاه) بر عهده زوجین است، مگر اینکه با توافق طرفین، شیوه دیگری برای پرداخت تعیین و در سند ازدواج درج شود.

نحوه محاسبه این حق، به صورت پلکانی و بر اساس تعداد سکه تعیین شده، متغیر است؛ به طوری که مهریه های تا 14 سکه معاف از پرداخت، و مهریه های بالای 200 سکه مشمول بیشترین نرخ (15 درصد) خواهند بود. با وجود این، تأکید می شود که این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده و صرفاً در مرحله بررسی مجلس شورای اسلامی قرار دارد. بنابراین، الزامی برای پرداخت این وجه در حال حاضر وجود ندارد.

آگاهی کامل زوجین از جزئیات این طرح، نرخ های پیشنهادی و پیامدهای احتمالی آن، برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه و مسئولانه در خصوص تعیین مهریه و ثبت نکاح، بسیار حائز اهمیت است. امید است با تصویب قوانینی کارآمد و جامع، ضمن حفظ حقوق هر دو طرف در زندگی زناشویی، چالش های مربوط به مهریه های سنگین نیز در جامعه مرتفع گردد و زمینه برای تشکیل خانواده هایی پایدار و مستحکم فراهم شود.